Van telegraaf naar telefonie

Voordat de telefoon bestond, werd communicatie over lange afstand vooral gedaan via de telegraaf. Daarbij werden berichten verstuurd met gecodeerde signalen. Bell ontwikkelde een manier om menselijke stemgeluiden om te zetten in elektrische signalen, waardoor gesprekken mogelijk werden.

Zijn patent uit 1876 zorgde voor een enorme technologische revolutie. Kort daarna richtte Bell een bedrijf op dat uiteindelijk zou uitgroeien tot telecomgigant AT&T.

De uitvinding van de telefoon was overigens niet zonder discussie. Ook uitvinders zoals Elisha Gray en de Italiaan Antonio Meucci werkten aan vergelijkbare technologieën. Tot op de dag van vandaag is er debat over wie de telefoon nu écht als eerste heeft bedacht.

De wereld werd ineens kleiner

Met de komst van de telefoon veranderde communicatie volledig. Mensen konden voor het eerst direct praten met iemand in een andere stad, zonder brieven te sturen of fysiek te reizen.

In Nederland werd het eerste openbare telefoonnetwerk in 1881 geopend. Toen waren er slechts 49 aangesloten gebruikers en werden verbindingen handmatig gelegd door telefonistes.

Later volgden belangrijke ontwikkelingen zoals:

• de kiesschijftelefoon

• bakelieten telefoons

• telefooncellen op straat

• autotelefoons

• en uiteindelijk de mobiele telefoon en smartphone

In de jaren negentig stonden er in Nederland nog ongeveer 20.000 telefooncellen. Met de komst van mobiele telefoons verdwenen die vrijwel volledig uit het straatbeeld.

We bellen steeds minder

Hoewel de telefoon ooit is uitgevonden om te bellen, gebeurt dat tegenwoordig steeds minder. Vooral jongere generaties kiezen vaker voor:

• chatberichten

• spraakberichten

• videobellen

• sociale media

Onder jongeren geeft zelfs een aanzienlijk deel aan belangst te ervaren. Een telefoongesprek voelt voor sommigen directer en minder controleerbaar dan een bericht.

Daarnaast spelen ook andere factoren mee. Veel mensen worden regelmatig gebeld door:

• spam

• telemarketing

• onbekende buitenlandse nummers

Daardoor wordt een inkomend telefoontje vaak eerder genegeerd.

Toch blijft bellen belangrijk

Toch is bellen nog lang niet verdwenen. In bepaalde situaties blijft een telefoongesprek simpelweg de snelste en duidelijkste manier van communiceren.

Denk bijvoorbeeld aan:

• contact met een huisarts of tandarts

• zakelijke afspraken

• klantenservice

• urgente situaties

Daarnaast blijft de telefooninfrastructuur zelf essentieel. Zelfs mobiele gesprekken lopen uiteindelijk via een netwerk van zendmasten en kabels.

Van bellen naar alles-in-één apparaat

Wat Bell waarschijnlijk nooit had kunnen voorspellen, is dat de telefoon uiteindelijk zou veranderen in een apparaat dat veel meer kan dan bellen.

Tegenwoordig gebruiken we onze smartphone voor:

• internet

• video

• navigatie

• fotografie

• werk en communicatie

De oorspronkelijke uitvinding heeft dus niet alleen communicatie veranderd, maar ook de basis gelegd voor de digitale wereld van vandaag.